Art Nouveau, Paris Metrosu, Osmanlı Pavyonu, Yürüyen Kaldırım, Dönme Dolap; 1900 Paris Uluslararası Sergisi

Uluslararası Dünya Fuarlarının (EXPO) en iyi bilinen örneklerinden 1900 Paris Uluslararası Fuarı ve en önemli eserleri


1900 Paris Uluslararası Sergisi'nin havadan görünümü

1800'lerin Avrupa'sında sanayi devrimi, sermaye, art arda geliştirilen icatlar, ucuz hammadde ve yeni üretim pazarları uluslararası serbest ticareti tetikledi. Bunun sonucu olarak ilki 1851 yılında Londra'da olmak üzere Avrupa devletleri, uluslararası sergiler düzenlemeye başladılar. Bu sergilerde, son zamanlarda icat edilmiş ürünler, geliştirilen makineler, sanat eserleri ve ham maddeler, mimaride son modayı yansıtan yapılarda sergileniyordu. Ancak malesef bu yapıların çoğu geçici olarak yapılıp, sergi sonrasında yıkılıyordu.

1900 Paris Uluslararası Sergisi'nin posteri

Paris'te düzenlenen beşinci sergi, 1900 yılında düzenlenen Paris Uluslararası Sergisi (1900 EXPO Fuarı), bu sergilerin en önemlilerinden biriydi. 1880'lerin sonunda Belçika'da ortaya çıkmış sanat akımı Art Nouveau, 1900 Paris Uluslararası Sergisi ile uluslararası camiada tanınır oldu, yürüyen merdivenler bu sergi ile tanındı, Paris Metrosu bu sergi ile açıldı. 

1900 Paris Uluslararası Sergisi'nin ana sergi alanlarının haritası

1900 Paris Uluslararası Sergisi, 14 Nisan 1900-12 Kasım 1900 tarihleri arasında, 50 milyon katılımcının ziyareti ile gerçekleşti. Bu sergi için bugün Paris'te halen görülebilecek pek çok sergi binası (Grand Palais, Petit Palais, Gare d'Orsay) inşa edildi. 1889'da düzenlenen bir önceki Paris Uluslararası Sergisi'nden kalma Eiffel Kulesi de yıkılmaktan kurtulmuş ve sergi alanında yine yer almıştı. 1900 Paris Uluslarası Sergisi'nin Paris'in ortasından geçen Seine nehrinin her iki ucunda kapladığı toplam alan 216 hektardı. Basın, tıpkı daha önceki fuarda Eyfel Kulesi'nin çirkin ve basit bir endüstriyel yapı olarak değerlendirilmesi gibi 1900 Paris Dünya Fuarı yapılarını da zevksiz tasarlanmış ve müsrif imalatlar olarak değerlendirmişti.

1900 Paris Uluslararası Sergisi Ana Girişi, Porte Anıtı, Concorde Meydanı

Mimar René Binet tarafından yapılan, sergi sonrasında yıkılan Porte Anıtı, 1900 Paris Uluslararası Sergisi'nin ana girişi olarak tasarlanmıştı. Bizans süslemeli seramiklerle kaplanan yapı, 6,5 metre yüksekliğindeki La Parisienne heykeli ile taçlandırılmıştı. La Parisienne, klasik bir Yunan-Roma tarzında değil, modern Paris modasına uygun bir şekilde giydirilmişti. 

1900 Paris Uluslararası Sergisi'nin ana binalarından Elektrik Sarayı ve önündeki Su Kalesi

Elektrik Sarayı ve önündeki Su Kalesi, mimar Eugène Hénard ve mimar Edmond Paulin tarafından tasarlanmıştı. Oldukça büyük olan Elektrik Sarayı sergi binası, 420 m genişliğinde ve 60 m uzunluğundaydı. Sarayın girişinin üzerinde bulunan Elektriğin Ruhu adlı heykel 6,5 m yüksekliğindeydi ve 50.000 volt elektrik gücündeki ışık yayan bir meşale tutuyordu. Meşale ve diğer tüm sergi alanları için gereken ışık, Elektrik Sarayı'nın içinde, saatte 200.000 kg petrol ile üretiliyordu.

Paris'teki Seine nehrinin her iki yakasını birbirine bağlayan Pont III. Alexander Köprüsü

Pont III. Alexander Köprüsü, Paris'in her iki yakasına da yayılan sergi alanlarını birbirine bağlamak için inşa edilmişti. Fransız-Rus ittifakı üzerine 1894'te ölen Rus çarı III. Alexandr'ın ismi verilmişti. Pont III. Alexander köprüsü, bugün Paris'teki en uzun ve en geniş köprüdür.

1900 Paris Uluslararası Sergisi'nin bugün bize en ilginç gelen yanlarından biri ise yürüyen kaldırımlardı (moving sidewalk). Yürüyen kaldırımlar, yerden 6 m yükseklikteki bir platform üzerinde hareket ediyordu ve Les Invalides ile Champ de Mars arasındaki sergi alanları arasını dolaşmak için ziyaretçilere kolaylık sağlıyordu. Yolcular istasyonun platformundan hareket halindeki bölüme adım atıyor ve saatte 4-8 km hızla sergi alanının diğer kısımlarına seyahat edebiliyorlardı. Yürüyen kaldırımlar, serginin bitmesi ile kaldırıldı ve şehirlerde bir daha popüler hale gelmedi. Ancak bu fikir, bugün havalimanlarında gördüğümüz otomatik yürüyüş bantlarına evrildi.

1900 Paris Uluslararası Sergisi'nde Chicago Dönme Dolabı

1900 Paris Uluslararası Sergisi'nin bir diğer popüler alanı Chicago Dönme Dolabıydı (The Grande Roue de Chicago). Dönme dolap, 110 m yüksekliğindeydi, ismini 1893'te Chicago'da düzenlenen Kolombiya Uluslararası Sergisi için inşa edilmiş dönme dolaptan alıyordu. Toplam 40 odacığı vardı ve aynı anda 1600 kişiyi taşıyabiliyordu. Dönme dolap için öylesine sıra vardı ki, ziyaretçilerin binebilmesi için 1 saat kadar beklemesi gerekebiliyordu.

1909 yılında Grand Palais'daki bir sergiden görünüm

Henri Deglane ve  Albert Thomas tarafından tasarlanan Grand Palais (Grand Palais des beaux-arts et des arts decoratifs), bugün Paris'in en iyi Beaux-Arts üslubündeki yapılardan biri. Detaylarda Art Nouveau üslubündeki demir işçiliği de göze çarpıyor. 

1900 Paris Uluslararası Sergisi'nde Osmanlı Pavyonu, hemen solunda Amerika (ABD) Pavyonu

1900 Paris Uluslararası Sergisi'nde bulunan Osmanlı Pavyonu (fuarlarda ülkelerin kendi ürünlerini sergilediği yer), Seine nehrinin hemen yanında bulunuyordu ve Fransız mimar Adrien Rene Dubuisson tarafından, Afrika ve Türk mimarisinin sentezlenmesiyle tasarlanmıştı, 4000 km kare alan ile en geniş alana sahip pavyonlardan biriydi. Yapının büyük bir verandası ve nehir manzarasına açılan geniş, iki kat yüksekliğinde kemerli bir kapısı bulunuyordu. Zemin katta bir çarşı, kafe ve sanatçı atölyeleri; birinci katta endüstri ürünleri sergisi; ikinci katta Aya İrini’deki müzeden esinlenmiş bir askeri müze ve Türk yaşantısını yansıtan operetlerin sergilendiği bir tiyatro bulunuyordu.

En solda Osmanlı Pavyonu, sağında Amerika (ABD) Pavyonu ve onun sağında diğer ülkelerin pavyonları, arkalarında Eyfel Kulesi

1900 Paris Uluslararası Sergisi'nde Osmanlı Devleti ile birlikte toplam 40 ülkenin pavyonu yer alıyordu. 

Ünlü mimar Hector Guimard'ın Art Nouveau üslubunda tasarladığı Paris Metrosu girişlerinden biri

Paris'in ilk metro hattı, sergi sürecinde, 19 Temmuz 1900 tarihinde açıldı. Metro istasyonlarının girişi, mimar Hector Guimard tarafından Art Nouveau üslubunda tasarlandı. Metro girişlerinin çoğu, sergi sonrasında söküldü, bugün yalnızca iki tanesi ayakta.

Pont III. Alexander Köprüsü'nden Eiffel Kulesi'ne doğru Seine Nehri; En solda İtalya Pavyonu, sağında Osmanlı Pavyonu

Sonuç olarak 1900 Paris Uluslararası Sergisi, gerçekleşmiş en önemli ve en gösterişli uluslararası sergilerden biri olarak ismini tarihe yazdırdı. Kendisinden önceki diğer sergilerde olduğu gibi, bu sergiden sonra da sergi için inşa edilmiş geçici yapıların çoğu yıkıldı. Binalar dönemin mimari özelliklerini yansıtması açısından oldukça önemliydi. 

Bunun yanı sıra, art nouveau üslubunun en çok kullanıldığı sergi oldu. Art Nouveau; binalardan sergi afişlerine, restoranlardaki menülerden sergide kullanılan eşyalara kadar her alanda kullanıldı. 

Bugün Uluslararası Sergiler, EXPO adı altında halen devam ediyor ve Uluslararası Sergiler Bürosu (Bureau of International Expositions, BIE) tarafından düzenleniyor. Geçtiğimiz yıllarda Türkiye, bir EXPO sergisine ilk kez ev sahipliği yapmıştı. EXPO Bahçecilik Fuarı, 2016 yılında Antalya'da gerçekleşmişti. 

Belçika Pavyonu

Yunanistan Pavyonu

Rusya Pavyonu

İsveç Pavyonu

Japonya Pavyonu

Amerika (ABD) Pavyonu

Kaynakça

Yeşim Duygu Ergüney - Ondokuzuncu Yüzyıl Dünya Fuarlarında Osmanlı Temsiliyeti

https://en.wikipedia.org/wiki/Exposition_Universelle_(1900)

https://en.wikipedia.org/wiki/Paris_M%C3%A9tro

https://en.wikipedia.org/wiki/Abbesses_(Paris_M%C3%A9tro)

https://en.wikipedia.org/wiki/Grand_Palais

https://tr.wikipedia.org/wiki/Paris_Uluslararas%C4%B1_Sergisi_(1900)

https://en.wikipedia.org/wiki/Expo_2016


Beğendiniz mi? Arkadaşlarınızla Paylaşın!

Sizin Tepkiniz Nedir?

Üzücü Üzücü
3
Üzücü
Korkunç Korkunç
0
Korkunç
Aydınlatıcı Aydınlatıcı
12
Aydınlatıcı
Berbat Berbat
0
Berbat
Komik Komik
2
Komik
Harika Harika
7
Harika
İnanılmaz İnanılmaz
6
İnanılmaz

0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yazı Formatı Seçiniz
Serbest Yazı
Yazılarınıza Görseller Bağlantılar Ekleyebilirsiniz
Liste
Klasik İnternet Listeleri
Geri Sayım Listesi
Klasik İnternet Geri Sayım Listeleri
Kişisel Test
Kişiliğe dair bir şey ortaya çıkarmayı amaçlayan sorular dizisi
Basit Test
Bilgiyi kontrol etmek isteyen doğru ve yanlış cevaplı sorular dizisi
Anket
Karar vermek veya görüş belirlemek için oylama yapmak