İnsan Doğası

Koronavirüs, kara veba, okyanuslarda biriken plastik atıklar, 16. İstanbul Bienali "Yedinci Kıta"..


  Her birimizin evlerinde umutlu, sakin kalmaya çalıştığı günler geçirmekteyiz. Kimimiz üreterek kimimiz yeni bir hobi edinerek olumsuz düşüncelerden uzak kalmaya çalışıyor. Sokaklar, meydanlar bomboş… Hayatımızın merkezine yerleşen Koronavirüs işimiz, sosyal hayatımızdan bizleri ansızın alıkoydu. Fakat tüm bunlara rağmen bir daha belki hiç bu kadar zamanımız olmayacak. İşten, sorumluluklardan kafamızı kaldırıp kendi arzularımız hakkında daha sağlıklı düşünmek için oldukça zamana sahibiz. Ayrıca dünyaya, çevremize, doğaya bakmak adına… Doğamızın yaşamsal fonksiyonlarımız için ne kadar önemli olduğunu Koronavirüs bize tekrar hatırlattı. Çevremize verdiğimiz zararın yaşamımıza yansımalarını her zaman göz önünde tutmamız gerektiğini biraz daha kavramış olduk. İnsanın doğada el sürdüğü pek çok şey zarar görmekte. Bunun yanı sıra insanlar doğayı tahrip ederek aslında zararı kendilerine veriyor. Modern çağın getirdiği tüketim, üretim alışkanlıkları hastalıklar ve çevre kirliliğini, ekolojik problemleri de beraberinde getirdi. Esasen Koronavirüsü de bu durumun yansımalarından biri olarak görebiliriz. İnsanın doğaya verdiği zararın boyutları gün geçtikçe artmakta. Bu doğrultuda 16. İstanbul Bienali’nin konusu dikkat çekici. İnsanın doğa içerisindeki yaşamını, Bieanal’in konusu doğrultusunda incelemek aydınlatıcı olacaktır.

  16.İstanbul Bienali’nin adı Yedinci Kıta. Bu kıtayla kastedilense, Pasifik Okyanusu’nun ortasında yer alan dev plastik atık yığınıdır. Dünya şuan jeolojik olarak Antroposen Çağı’nda yani artık dışardan bir etkiyle(insan) değişiyor. İnsanın doğadaki olumsuz etkisi böyle bir çağa geçilmesine sebep oldu. İnsan eylemleriyle doğada geri dönülmesi zor bir kirlenme söz konusu. Plastik atıklar, çevre kirliliği… Jeolojik çağların uzun süreçler sonucu oluştuğu bilinir. Fakat insanlığın yaşam şekliyle beraber Antroposen Çağı’na çok hızlı bir geçiş yaşandı. Organik, doğal gelişim sürecinden uzaklaşan dünyada plastik atıklar, sürecin önemli bir sembolü gibidir. Bienal’de, Pasifik Okyanusu’nun ortasındaki yedi milyon tonluk plastik atık, Yedinci Kıta ismiyle sembolleştirildi. Bu atık yığınının büyüklüğü ise Türkiye’nin yaklaşık 4-5 katına denk gelmekte.

Doğanın insanla etkileşimi sonucu Antroposen Çağı’nı yaşıyor olması beraberinde kocaman, plastik bir kıtayı meydana getirdi. Kulağa oldukça ürkütücü, vahşi gelen bu durum insan alışkanlıklarının bencil, düşüncesiz, tüketici taraflarını ortaya koyuyor. Dünyamız böylesi bir çevre felaketiyle karşı karşıyayken bir yandan da Koronavirüs ortaya çıktı. Çevre kirliliğiyle bu sürecin doğrudan bir ilişkisi yok fakat her iki durum da insan davranışı temelinde gelişiyor. Bizler, nasıl daha sağlıklı, huzurlu yaşayacağımızı bildiğimiz hâlde,  medeniyetimiz ilerledikçe çevre duyarlılığımızı yitirmeye başlıyoruz. Bu oldukça garip…

Bütün insanlığın yaşamını değiştiren, durağanlaştıran virüs bir gün elbette geride kalacak. Tekrar eski yaşamımıza döndüğümüzde bize neyin iyi geleceğini kavramış olacağız diye düşünmekteyim. İnsanlık tarihine bakıldığında bu tür ölümcül hastalıklar dönem dönem ortaya çıkmıştır. Bunlar, bilimsel ilerleme kaydederek geride kalmıştır. Dikkat çekmek istediğim nokta şu ki; düşünecek bunca zamanımızda dünyamıza dönüp bakmak, sonrasında daha sağlıklı yaşamamızı sağlayacaktır. Doğaya devasa bir plastik yığını bırakıyoruz, her gün gittikçe büyüyor… Jeolojik çağlardan hangisi daha önce bu denli korkunç gelişmiştir bilemiyoruz. Yalnız emin olabiliriz ki içinde olduğumuz Antroposen Çağı ile aslında dünya, doğa insana anlamlı bir mesaj veriyor. Neyi, nasıl ürettiğimizin önemi ve geleceğimizin sağlıklı olabilmesi için düşüncesizce tüketmememiz gerektiği anlaşılıyor.

Tarihte insanlığın daha önce yaşadığı hastalıklardan biri de 14.yy’dan 19.yy’a kadar etkisini sürdürmüş vebadır. Albert Camus’nun(1947) Veba adlı romanında doktor Rieux önderliğinde Oran kentindeki insanların, salgından kurtulma mücadelesi anlatılır. Romanda yaşananlar Koronavirüs dönemiyle oldukça benzerdir. İnsanlar evlerinden çıkamaz, yaşamları sınırlanır. Romandaki son paragraf güzel bir mesaj vermekte: 

"Gerçekten de, kentten yükselen sarhoşluk çığlıklarını dinlerken Rieux bu hafifleme duygusunun hep tehdit altında olduğunu düşünüyordu. Çünkü bu neşe içindeki kalabalığın, kitaplardan da öğrenebileceği gibi, veba mikrobunun hiçbir zaman ölmediği ya da yok olmadığından, yıllarca mobilyalarda ve çamaşırlarda uykuya daldığından, odalarda, mahzenlerde, sandıklarda, mendillerde ve kağıtlarda beklediğinden ve belki bir gün, insanların bir mutsuzluk yaşaması ya da bir şeyler öğrenmesi için vebanın kendi farelerini uyandırıp mutlun bir kente ölmeye yollayabileceğinden haberi olmadığını biliyordu Rieux. " (Camus, 2017)

Hiçbir zaman ölmeyen veba mikrobuyla ile kastedilen belki de insanlığın her zaman başına bu tür felaketlerin gelmesinin mümkün olduğudur. Bu cümleler üzerinden günümüze bakınca mobilya, çamaşırlarda uykuya dalan veba aslında Koronavirüsü ne kadar andırıyor. Belki bir mutsuzluk yaşamamız için, bir şeyler öğrenmemiz için Koronavirüs hayatımızda. İşte bu açıdan yaklaşınca bir birey olarak, ilk aklıma gelen, doğa oluyor. Kendi payıma öğrendiğim, daha doğrusu iyice kavradığım şeyse doğaya dair duyarlılığın, dikkatin ne kadar hayati önem taşıdığıdır. Dönüştürülebilir üretim ve doğa duyarlılığının hayatımızın ilerleyişi için taşıdığı önem, dilerim daha çok kavranır.

Kaynakça

Camus, A. (2017). Veba. İstanbul: Can Yayınları.

Kızıl, U ve Abıyova, N. (2019). Bu Bir Genişletilmiş Demokrasi Çağrısıdır. Nicolas Bourriaud ile söyleşi. İstanbul Art News. Eylül 2019.


Beğendiniz mi? Arkadaşlarınızla Paylaşın!

Sizin Tepkiniz Nedir?

Üzücü Üzücü
3
Üzücü
Korkunç Korkunç
0
Korkunç
Aydınlatıcı Aydınlatıcı
6
Aydınlatıcı
Berbat Berbat
0
Berbat
Komik Komik
0
Komik
Harika Harika
0
Harika
İnanılmaz İnanılmaz
2
İnanılmaz

0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yazı Formatı Seçiniz
Serbest Yazı
Yazılarınıza Görseller Bağlantılar Ekleyebilirsiniz
Liste
Klasik İnternet Listeleri
Geri Sayım Listesi
Klasik İnternet Geri Sayım Listeleri
Kişisel Test
Kişiliğe dair bir şey ortaya çıkarmayı amaçlayan sorular dizisi
Basit Test
Bilgiyi kontrol etmek isteyen doğru ve yanlış cevaplı sorular dizisi
Anket
Karar vermek veya görüş belirlemek için oylama yapmak