İnsani İhtiyaçtan Sanata… Seramik Sanatı Nasıl Oluşmuştur?

Yeme-içme kapları, saklama kapları, suyu taşımak, muhafaza edebilmek için kaplar yapma zorunluluğundan doğan seramik, sanata nasıl dönüşmüştür bir bakalım...


Neolitik insanların toprağın ateşte yanışını tesadüfi keşfi ile ortaya koyduğu bu seramik ürünleri, günlük hayatta yalnızca fayda sağlaması özelliğinin yanı sıra;  zamanla şekilsel farklılıklar ve dekorlama ile ihtiyaç için olan bu seramik ürünleri güzelleştirmeye yönelmiştir.

Seramikler yapıldığı döneme ait önemli izler taşır ve bazı kaynaklar, ateşin bulunmasıyla seramiğin başladığını öne sürer.

Seramik tarihini incelediğimizde  ilk etapta sadece kullanım amacı ile üretilen yeme içme kaplarının dışına zamanla, renkli toprağın sıvanıp (astarlanıp) üzerine kazıma ile desen ve figürler çizilmesiyle süslemeye başlandığını görürüz.

Dekorlar o döneme ait insan ve hayvan figürlerinin tasvirleri ile resimselleştirilmiş ve güzellik algısını ortaya konmuştur. Mağara resimleri gibi seramik gereçler üzerine kazımalar yapılmıştır.

Arkeolojik eserlere baktığımızda M.Ö. 9 binden itibaren hasır yada kamışlardan yapılan sepetlerin yüzeylerini kille sıvayarak önce geçirimsiz depo kapları, hemen ardından yine aynı yöntemle örerek yaptıkları ambarları kille kaplanmaya başladığını görürüz. Bu dönemde kilin yeni bir kullanım alanı daha ortaya çıkmıştır.

Eski Tunç Çağı’nda en karakteristik çanak çömlek biçimi olan ve Hitit döneminde de gelişerek devam eden gaga ağızlı testi, fincan ve maşrapaların ilk örnekleri ortaya çıkar.

Seramik hayatın her alanında kullanılmaya başlanmıştır. Kil tabletler, mezar taşları, yeme içme kapları, dekoratif figürler, havyan figürlü sunum kapları gibi birçok alanda gelişim ve değişim göstermiştir. Zamanla seramik bezemeler yerini kabartma dekorlara bırakmıştır.Kabartmalar ve üç boyutlu figürlemeler zamanla gelişim göstermiştir.

Yaşamın gerekliliklerini, mecburiyetleri dışında diğer bir yandan insanoğlunun yaşamını sürdürdüğü tarihsel boyutun her aşamasında içten gelen o en güzele ulaşma arzusu olan sanat yolu aracılığı ile ortaya koymuştur. Sanatın maddî bir faydayı değil, insanlara haz vermeyi amaçlayan özel bir faaliyet olduğudur. Haz, insan ruhunu yüceltir ve yükseltir.

Bu dönemlerden kalma seramik bulgular, günümüz araştırmalarına bile hala katkıda bulunabilen son derece önemli bir sanat dalıdır.

Exit mobile version