Samuel Beckett’ın ”Oyun Sonu” Adlı Eserine Bir Bakış

Hiçbir şey mutsuzluktan daha gülünç değildir


                                                        
 Samuel Beckett, var olma sorununu usta bir şekilde işleyen önemli edebiyatçılardan bir tanesidir. Yirminci yüzyıla tanıklık etmiş insanın varoluşunu tüm boyutlarıyla eserlerinde ele alır. Protestan bir ailenin oğlu olan ve dindar bir anne tarafından yetiştirilen Beckett’in Tanrı ile kopan bağları  İkinci Dünya Savaşı’na tanıklık etmesiyle bağdaştırılır.  

Oyun Sonu, sevgisizliğin, yoksunluğun, mutsuzluğun oyunudur. -Prof. Dr. Ayşegül Yüksel


''...[K]endi imgesi olarak yarattığı insanların birbirlerini yok edişlerine seyirci kalan, onların yardım isteyen çığlıklarına kulaklarını tıkayan bir Tanrı'nın varlığına inanılabilir mi? Öte yandan, ölüm sonrasında sonsuz bir yaşama ulaşacağı inancından yoksun kalmış , yaşamı doğum ile ölüm arasına sıkıştırmış insanın varlığı anlamlandırılabilir mi? Bu iki sorunun cevabı olumsuz olunca üçüncü soru geliyor: Durum böyleyse insanoğlu ne demeye - kendi isteği olmaksızın- dünyaya fırlatılmıştır.''

(Beckett, syf 7 ,2014)

Samuel Beckett'ın yarattığı karakterler, Tanrı'yı yaşadıkları dünyada kendilerine göre bir yere koyarlar. Sessiz kalan ve bütün yaşananları sadece izleyen Tanrı'nın yanında, kuralları oluşturan, toplumu bireyin önüne koyan çevreler oluşunca Beckett'in karakterleri saçma buldukları, hiçbir şey olmayan bu dünyada var olmaya çalışırlar. Oyun Sonu  adlı tiyatro metni de bu atmosferin içinde ortaya çıkar. 

''İlk kez 3 Nisan 1957’de yine Roger Blin’in yorumuyla Londra’da Royal Court Theatre’da sahnelenmiştir.''

(Yüksel, syf 17, 2006)

Metin dört farklı karakter üzerine kurgulanır. Ana karakterler Hamm(evin efendisi), Clov(evin hizmetçisi). Yan karakterler, Nagg(Hamm'ın babası), Nell(Hamm'ın annesi) 'dir.

Tiyatro metninde mekân, dünyadan soyutlanmış bir odadır. Bu odanın iki büyük penceresi, mutfağa açılan bir kapısı vardır. Hamm ise tekerlekli sandalyede odanın tam ortasındadır. Belden aşağısı tutmaz, görme engellidir. Nagg ve Nell' de odanın içindeki iki farklı çöp kovasında yaşar. İkisi de geçirdikleri bisiklet kazası sonucunda ayaklarını kaybetmiştir. Clov ise Hamm'a hizmet eden hasta bakıcıdır. Hamm ve Glov'un arasında sevgisiz zorunlu bir birliktelik vardır. Oluşturulan kurguda zaman anlamını yitirmiş, yaşadıkları oda ise dünyanın içinde değil sanki hiçliğin ortasında gibi konumlandırılmıştır.

Hamm ve Clov’un hayatı ’her zamanki gibi’dir. Her gün bir önceki günün aynısıdır. Birbirini tekrar eden günler, değişmeyen yaşam biçimi, karakterlere karamsar bir hayat sunar. Mutsuz oldukları bu düzen onları huzursuz etse de çözümü değişimde, farklılıkta değil alışılmış olanı korumakta bulurlar. Bu yüzden Oyun Sonu tiyatro metni, mutsuzluğun komedisi gibidir. Oyun içinde oyun söz konusudur.

NELL (Sesini alçaltmadan) Hiçbir şey mutsuzluktan daha gülünç değildir, kabul ediyorum. Ama..

NAGG (Şaşırmış) Aaaa!

NELL  Evet, evet! Dünyadaki en gülünç şeydir o. Başlangıçta ona güleriz, yürekten güleriz. Ama hep aynıdır. Tıpkı sık sık anlatılan güzel bir fıkra gibi. Hep beğeniriz, ama artık ona gülmeyiz. 

(Beckett, syf 32, 2014)

Mutluluk, gençlik gibi bir anlık ve geçicidir. Mutsuzluk ise insanın hayatının her anındadır. Metinde, mutsuz olmanın ötesinde bir durum anlatılır. Hayatın anlatılmayan, kenarda kalmış yerine değinilir. Ölüme yakın olmanın ötesinde, Tanrı’nın varlığının çok üstünde yeni bir dünya yaratılır. Bu dünya karamsar bir dünyadır. Sonuç olarak metni okuyanların ya da sahnede izleyenlerin, Beckett'in insanlığa karşı tutumunun karamsar olduğunu düşünmeleri çok olağandır. Bu duruma karşın Beckett şöyle söyler: ''Oyunlarımın anahtar sözcüğü  BELKİ dir.''

Kaynakça

  1. Beckett Samuel, Oyun Sonu, Mitos Boyut yayınları, 1 Baskı 2014
  2. Yüksel Ayşegül, Samuel Beckett Tiyatrosu, Dünya Kitapları, 2006


Beğendiniz mi? Arkadaşlarınızla Paylaşın!

Sizin Tepkiniz Nedir?

Üzücü Üzücü
0
Üzücü
Korkunç Korkunç
0
Korkunç
Aydınlatıcı Aydınlatıcı
10
Aydınlatıcı
Berbat Berbat
0
Berbat
Komik Komik
0
Komik
Harika Harika
4
Harika
İnanılmaz İnanılmaz
5
İnanılmaz

0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yazı Formatı Seçiniz
Serbest Yazı
Yazılarınıza Görseller Bağlantılar Ekleyebilirsiniz
Liste
Klasik İnternet Listeleri
Geri Sayım Listesi
Klasik İnternet Geri Sayım Listeleri
Kişisel Test
Kişiliğe dair bir şey ortaya çıkarmayı amaçlayan sorular dizisi
Basit Test
Bilgiyi kontrol etmek isteyen doğru ve yanlış cevaplı sorular dizisi
Anket
Karar vermek veya görüş belirlemek için oylama yapmak